ساخت سالن مرغداری – بسیاری از افرادی که قصد پرورش مرغ و راه‌اندازی یک مرغداری را دارند، در ابتدا ممکن است تصور درستی از سالن مرغداری نداشته باشند. در واقع ساخت سالن مرغداری با چالش‌های زیادی مواجه است و طبعا با در اختیار داشتن یک سالن استاندارد پروش مرغ، راه موفقیت در این فعالیت هموارتر خواهد شد. روش ساخت یک سالن مرغداری چگونه است؟ به طور کلی سالن مرغداری چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟  شایان ذکر است نکات مطرح شده در این مقاله میتواند شامل مطالب مربوط به خود سازه‌ی مرغداری و یا مطالب مربوط به امکانات مورد نیاز برای آن باشد. با ما همراه باشید.

 مرغداری چیست؟

مرغداری یکی از صنایعی است که در آن به پرورش طیوری مثل مرغ می‌پردازند و از تولیدات آن از جمله گوشت و تخم‌مرغ استفاده می‌کنند. پرورش مرغ یکی از مهم‌ترین فعالیت‌هایی است برای تامین پروتئین حیوانی صورت می‌گیرد و توجه به آن بسیار حائز اهمیت است. گوشت مرغ و سایر طیور مثل بوقلمون و همچنین تخم‌مرغ، از غذاهاى متداول و ارزان‌ قيمتی هستند که بخش عمده‌ای از سبد غذایی مردم را تشکیل می‌دهد. از لحاظ علم تغذیه، مرغ و تخم مرغ یکی از غذاهای مناسب براى افراد جامعه است که به راحتی و در سریع ترین زمان پخته می‌شود و اماده استفاده قرار می‌گیرد. امروزه باتوجه به نیاز مردم به گوشت مرغ، مرغداری‌ها در اشل بزرگی ساخته و پرورش مرغ از حالت سنتی به صنعتی تغییر پیدا کرده است.

سالن پرورش مرغ چه ملزوماتی دارد؟

احداث سالن برای پرورش مرغ ملزومات چندان پیچیده‌ای ندارد. هر کجا که بتوان یک محیط سرپوشیده ایجاد کرد و تاسیسات آب و برق در دسترس باشد میتوان یک مرغداری را راه‌اندازی کرد. اما برای موفقیت در این حرفه، نکات زیادی وجود دارد که در هنگام ساخت سالن مرغداری باید به آنها توجه کرد. نکاتی مثل، نوع زمین و محل جغرافیایی مرغداری، سازه‌ی مرغداری، دسترسی به راه‌های ارتباطی و اخذ مجوز احداث مرغداری از جمله مسائلی هستند که باید مد نظر قرار بگیرند. همچنین برخی از امکانات داخلی مثل سیستم گرمایشی، سرمایشی و تهویه هوا جزء الزامات یک سالن پرورش مرغ است. از این رو ما سعی می‌کنیم تمامی مسائل مربوط به راه اندازی سالن یک مرغ داری را در سه بخش مورد بررسی قرار بدهیم:

  • محل سالن مرغداری
  • ویژگی‌های سازه‌ی مرغداری
  • امکانات داخلی مرغداری

هر یک از این مطالب دارای جزئیات بیشتری است که در هنگام ساخت سالن مرغداری باید به آنها توجه کرد. در ادامه به هر یک از آنها خواهیم پرداخت.

استراکچر سالن مرغداری

 محل سالن مرغداری چگونه باید باشد؟

محلی که برای سالن مرغداری در نظر می‌گیرید باید تابع شرایطی باشد که برخی از آنها الزام آور و برخی ترجیهی است. اما رعایت تمامی نکات مربوطه میتواند در موفقیت یا عدم موفقیت مرغداری تاثیر گذار باشد. اولین نکته، موقعیت جغرافیایی سالن مرغداری است. تولیدات مرغداری که شامل گوشت و تخم مرغ است باید به سهولت از مرغداری خارج و مواد اولیه و همچنین منبع سوختی باید به راحتی به مرغداری برسد. بنابراین مکان مرغداری باید به راه ها و مسیرهای اصلی دسترسی داشته باشد و هرچقدر این دسترسی سهل‌تر باشد بهتر است. نکته دیگر که باز هم به محل مرغداری مربوط است، رعایت فاصله مرغداری با منابع آب و شبکه آب رسانی است. چاه فاضلاب و تلفات باید از فاصله مناسبی از  منابع آبی داشته باشد.

دومین نکته زمین و خاکی است که قصد دارید در آن ساختمان مرغ داری را تاسیس کنید. سعی کنید زمینی را انتخاب کنید که کمترین هزینه آماده سازی را برای شما به همراه داشته باشد. در این مسئله می‌توانید با مهندسان عمران مشورت کنید. البته این مسئله به نوع ساختمان هم بستگی خواهد داشت. نکته دیگر مربوط به زمین مرغداری این است که زمین محل ساخت سالن مرغداری باید عاری از زیست جوندگانی مثل انواع موش باشد و یا دارای حداقل میزان این جانوران باشد. اینها نکاتی درباره محل مرغداری هستند که باید به آنها توجه کرد.

ساختمان مرغداری چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟

سالن‌های پرورش مرغ باتوجه به نوع گوشتی یا تخمی، و همچنین اهداف توسعه مرغداری، میتوانند در انواع مختلفی طراحی و ساخته شوند. در حالت کلی میتوان مسائل مربوط به سازه‌ی پرورش مرغ را در دو دسته کلی دسته بندی کرد:

  • نقشه و طراحی سالن مرغداری
  • مصالح بکار رفته

هر کدام از این دو مسئله مباحث بسیار مهم و پایه‌ای برای احداث مرغداری هستند که نکات ریز و درشت بسیار زیادی را در دل خود دارند. اما هر دوی این فاکتورها در جهت اهداف مشترکی حرکت می‌کنند که در نهایت به افزایش بازدهی مرغداری منجرب خواهد شد. یکی از این اهداف حفظ شرایط استاندار محیطی برای زندگی طیور است. سازه‌های مرغداری باید بتوانند پارامترهای لازم زیر را برای پرورش طیور را فراهم کنند. دوتا از مهم‌ترین این پارامترها عبارت هستند:

  • دما
  • رطوبت

دما و رطوبت مرغداری بنابر شرایط آب و هوایی هر منطقه باید تنظیم شود و در یک مقدار ثابت نگهداری شود. رعایت اصول صحیح ساختمان‌سازی و عایق بندی سقف ودیوارها و همچنین نصب انواع تجهیزات و امکانات سرمایشی، گرمایشی و تهویه میتواند این فاکتورها را در یک میزان استاندارد حفظ کند. باتوجه به شرایط محیطی و البته سیاست‌های صاحبان مرغداری‌ها، میتوان از مصالح مختلفی در ساخت ساختمان مرغداری استفاده کرد. البته در این امر توجه به برخی نکات مثل تعداد طیور و دائمی یا موقتی بودن مرغداری نیز اهمیت دارد.

سالن مرغداری پیش ساخته

معمولا ساختمان مرغداری را برای استفاده طولانی مدت در نظر نمی‌گیرند بلکه طوری آن را می‌سازند که پس از 10 تا 15 سال بتوان تغییراتی همراه با پیشرفتهای روزمره درامور ساختمانی در آن به عمل آورد. بنابراین استفاده از متریال پیش ساخته یا مصالح ارزان قیمت، در ساخت مرغداری مرسوم است. مزیت متریال پیش ساخته در این است که میتوان آن را پس از چند سال از هم باز کرد و دوباره مورد استفاده قرار داد و یا میتوان آن را بازیافت کرد. برخی از مصالح مورد استفاده شامل آجر و سیمان، چوب، ورقهای فلزی و آلومنیومی و یا ایرانیت و ساندویچ پانل‌ می‌شود که هر کدام از این مصالح دارای معایب و مزایایی خاص خودشان است.

شکل و طراحی مرغداری نیز میتواند در کیفیت سازه موثر باشد. ساختمان مرغداری را ممکن است ساده یا دوسقفی بسازند. در ساختمان‌ های دو سقفی، تهویه هوا بخوبی صورت می‌گیرد که در آن سقف اصلی شیب دار است و فضای بین سقف اول و دوم بعنوان انبار مورد استفاده قرار می‌گیرد. کف ساختمان مرغداری باید حداقل 30 سانتی متر از کف زمین بلند تر باشد تا از خشک بودن بستر مرغداری اطمینان حاصل شود. برای جلوگیری از نفوذ رطوبت زمین از کف، میتوان از یک لایه قیر اندود و یا کاغذهای مخصوص زیر کف استفاده نمود. همچنین طراحی سالن مرغداری باید به گونه ای باشد که بتوان داخل مرغداری و تجهیزات آن را به آسانی و به نحو موثری تمیز کرد. سالن های پرورش مرغ باید سقف و دیوارهای قابل شستشو و کانال های تهویه قابل دسترس داشته باشد.

از انواع متریال پیش ساخته و سنتی می‌توان برای پوشش دیوارهای یک سالن مرغداری استفاده کرد. مصالح سنتی مثل بلوکهای سیمانی توخالی، آجر و سیمان (به همراه عایق کاری) و مصالح جدیدتری مثل نئوپان و ساندویچ پانل دیواری و ساندویچ پانل سقفی در ساخت مرغداری استفاده می‌شود. در داخل سالن نیز یک سری دیوارهای جدا کننده استفاده می‌شود که اغلب از تور سیمی است و فقط نیم متر آن از آجر یا مصالح ساختمانی دیگر است. استفاده از ساندویچ پانل‌ها به علت ضریب هدایت حرارتی بسیار کم آنها و همچنین مقاومت در برابر رطوبت، میتوان یکی از بهترین مصالح مورد استفاده در ساخت سالن مرغداری باشد. اهمیت این موضوع با توجه به امکان تبادل سریع حرارتی در سقف آشیانه های مرغداری بیشتر نمود دارد. سقف های ساده و سنتی از نظر هزینه‌ها ارزان تر تمام می شود ولی تهویه آن به خوبی انجام نمی‌گیرد.

  1. سقف فلزی
  2. سقف های چوبی
  3. سقف های تیر آهنی و بتونی
  4. ساندویچ پانل سقفی

امکانات و تجهیزات داخلی یک مرغداری چیست؟

امکاناتی مثل تجهیزات سرمایشی، گرمایشی و رطوبتی میتواند اهمیت زیادی در تعیین سود دهی و یا عدم سود دهی پرورش مرغ داشته باشد. رطوبت عامل انتقال بسیاری از بیماری های مرغی است، از این رو کنترل آن میتوان امری حیاتی برای مرغداری ها باشد. قبل از احداث سالن مرغ داری، توجه به این نکته میتواند از آسیب‌های جدی در آینده جلوگیری کند. طبق بررسی‌های انجام شده علت زیان ده بودن اکثر مرغداری‌های تخمگذار، استفاده از سیستم‌های قدیمی (مثل قفس منبری) است که بسیار جا گیر و هزینه‌ بر است و از استاندارد بسیار کمی در امر تهویه، گرمایش و سرمایش برخور است. سیستم‌های تهویه مدرن، میتواند رطوبت هوا را در یک مقدار معینی حفظ کند و محل مناسبی برای پرورش طیور فراهم آورد.

سیستم روشنایی مرغداری نیز یکی دیگر از تجهیزات لازم برای لانه است. چندین نوع منبع نوری برای ‌‌جوجه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد که رایجترین آن‌ها انواع فلورسنت، تنگستن و LED است. لامپ‌های تنگستن دامنه طیف نوری خوبی داشته اما بازده انرژی خوبی ندارند و در فصول گرم باعث افزایش گرمای لانه می‌شوند. بنابراین LEDها بهترین گزینه برای روشنایی مرغداری‌ها است.

جمع بندی

ساخت سالن مرغداری میتواند انواع چالش‌ها را به همراه داشته باشد. در این مقاله سعی کردیم شما را با این چالش‌ها آشنا کرده و نکات مفیدی را درباره احداث سالن پرورش مرغ دراختیار شما قرار دهیم. رعایت نکات مهمی مثل، موقعیت جغرافیایی سازه مرغداری، مصالح بکار رفته در آن، طراحی ساختمان و امکانات داخلی مرغداری می‌توانند نقش به سزایی در موفقیت یا عدم موفقیت یک مرغداری داشته باشد.