کانکس مسکونی یکی از انواع کانکس است که کاربری مسکونی دارد. کانکس‌های مسکونی در طرح ها و نقشه های مختلفی ساخته می‌شود و قابلیت این را دارند که به تمامی امکانات یک خانه سنتی مجهز شوند. استفاده از کانکس مسکونی دارای مزایای زیادی است، اما استفاده نادرست از کانکس مسکونی معضلاتی به همراه خواهد داشت. هزینه کم و سرعت بالای اجرای این کانکس ها یکی از مزایای این سازه‌های پیش ساخته که استفاده از آنها را بسیار جذاب کرده است. اما این تنها یک روی سکه است! جدیدا استفاده نابجا و غیر اصولی از کانکس های مسکونی، معضلاتی را در زندگی شهری از جمله در اطراف شهرهای بزرگی مثل تهران به بار آورده است که در صورت عدم رسیدگی به آنها، شاید در آینده کنترل آن غیر ممکن شود. از این رو قصد داریم در این مقاله ضمن معرفی کانکس مسکونی و بیان مزایا و محاسن آن، به این معضلات بپردازیم و نحوه درست و اصولی استفاده از کانکس مسکونی (چه به لحاظ فنی و چه به لحاظ قانونی) را تبیین کنیم. با ما همراه باشید.

کانکس مسکونی چیست؟

کانکس مسکونی یک سازه پیش ساخته با کاربری مسکونی است که از متریال آماده ساخته می‌شود. اجزای یک کانکس مسکونی در کارخانه تولید و در محل مورد نظر مونتاژ می‌شود. متریال استفاده شده در ساخت این سازه‌ها معمولا از مصالح پیش ساخته است. کانکس مسکونی دارای تمامی امکانات و تجهیزات یک خانه سنتی است و همه نیازهای یک زندگی دائمی را تامین میکند. کانکس مسکونی میتواند دارای چندین اتاق، آشپزخانه، حمام، سیستم گرمایشی و سرمایشی، تاسیسات برق و سیم کشی و دیگر امکانات مورد نیاز باشد. ابعاد و تعداد اتاق های کانکس مسکونی به نیاز و خواست مشتری و همچنین مقدار زمینی که قرار است سازه در آن بنا شود بستگی دارد. اسکلت این کانکس‌ها از پروفیل فولادی و تیر آهن است و بدنه‌ی آنها هم عموما از ساندویچ پتنل ورق گالوانیزه بوده و عایق استفاده‌ شده در آنها پلی یورتان و پلی‌استایرن و فوم هستند. داخل کانکس‌های مسکونی عموما از پی‌وی‌سی و ام‌دی‌اف ساخته شده و کف آنها از جنس چوب، سنگ و یا سرامیک است.

مزایا و کاربردهای کانکس مسکونی

 

ابتدا اجازه بدهید درباره کاربرد کانکس مسکونی صحبت کنیم و سپس به مزیت های آن خواهیم پرداخت. در اینجا ذکر یک نکته اهمیت دارد و آن این است که کاربردهای کانکس مسکونی را میتوان به دو دسته کاربردهای اصولی و غیر اصولی تقسیم کرد. البته “کاربردهای غیر اصولی” را نمی‌توان کاربرد حقیقی کانکس مسکونی دانست اما متاسفانه این قبیل موارد استفاده از کانکس مسکونی نیز در جامع رواج پیدا کرده است و نمی‌توان آنها را نادیده گرفت.

 برخی از کاربردهای اصولی کانکس مسکونی:

  • استفاده به عنوان ویلای پیش ساخته
  • استفاده به عنوان محل سکونت در یک باغ
  • استفاده به منظور اسکان موقت کارگران یک پروژه عمرانی یا ساختمانی
  • استفاده به عنوان محل اسکان کارکنان معادن در خارج از شهر
  • اسکان موقت مردمی که دچار بلایای طبیعی مثل سیل و زلزله شده‌اند
  • استفاده به عنوان محل سکونت سرایدار مجتمع های مسکونی و اداره جات

برخی از کاربردهای غیر اصولی کانکس مسکونی:

  • استفاده از کانکس مسکونی در محیط های مشاع ساختمان مثل حیاط
  • استفاده از کانکس مسکونی در پشت بام
  • استقرار و اسکان در کانکس مسکونی در حومه شهرها
  • استقرار کانکس مسکونی در زمینی غیر شخصی

مزایا

کانکس‌های مسکونی دارای مزایای زیادی هستند. اما علت گرویدن بسیاری از افراد برای استفاده از کانکس مسکونی معمولا به سه دلیل عمده است که عبارتند از:

  • سرعت اجرای بالا
  • هزینه کم
  • قابلیت جابجایی

 مزیت اول سرعت بالای نصب و اجرای کانکس مسکونی است. ساخت و ساز و عملیات بنایی با روش سنتی دارای محدودیت‌های زیادی است که همگی روند کار را بسیار کند می‌کنند. در عوض در پیش ساختگی چنین محدودیت هایی وجود ندارد که یکی از آنها زمان مورد نیاز برای ساخت و ساز و دیگری اخذ مجوزهای مورد نیاز است. همین زمان بر بودن ساخت سازه‌های سنتی است که باعث بالا رفتن هزینه های جانبی مانند اسکان کارگران، انبارکردن مصالح و بسیاری هزینه های دیگر می‌شود. مزیت دوم هزینه کلی کار است. با توجه به سرعت بالای اجرا، هزینه های جانبی کاهش میابد و البته قیمت متریال به کار رفته در ساخت کانکس مسکونی بسیار ارزان تر از سازه سنتی است. به این موارد کاهش هزینه های حمل و نقل را نیز بیافزایید. همگی این موارد باعث می‌شود ساخت یک کانکس مسکونی بسیار مقرون به صرفه تر از ساخت یک سازه سنتی باشد. حال آنکه در بعضی مواقع نیز امکان حمل مصالح ساختمانی به محل وجود نداشته و یا محل مورد نظر برای تجهیز کارگاه عمرانی فاقد شرایط و استانداردهای لازم است. یکی دیگر از مزایای استفاده از کانکس مسکونی امکان جابجایی آن است. برای مثال شما اگر یک کانکس مسکونی در باغ خود دارید، در صورت عدم نیاز به آن، می‌توانید آن را به عنوان کانکس مسکونی دست دوم بفروشید یا در صورت نیاز به جای دیگری منتقل کنید.

معضلی به نام “کانکس نشینی” در شهرها

در سال های اخیر با رشد مهاجرت از روستاها به شهرها و همچنین افزایش اجاره بهای مسکن، افراد زیادی به زندگی در حومه شهر روی آورده اند. در واقع زاغه نشینی پدیده جدیدی نیست و سال هاست که در اطراف بیشتر شهرهای بزرگ دیده میشود. این مردم در گذشته به زندگی در چادرها و حلبی آباد ها روی آورده بودند و امروز با رشد فناوری و فراهم شدن کانکس های مسکونی ارزان قیمت، زندگی در کانکس را برگزیده اند. این مسئله  به “کانکس نشینی” معروف شده است. اما اینکه کانکس نشینی دقیقا اشاره به چه مفهومی دارد جای بحث دارد. استفاده‌ی درست و بجا از کانکس مسکونی و زندگی در آنها، با توجه به مزیت های آن که در قسمت قبلی به آن اشاره شد، کاملا توجیه پذیر است و “کانکس نشینی” به این معنا مفهومی مثبت است. اما در بیشتر مواقع منظور از “کانکس نشینی”، همان استفاده غیر اصولی از کانکس مسکونی است که بیشتر در حومه شهرها دیده می‌شود. البته معضل کانکس نشینی تنها در حومه شهرها نیست. در داخل شهر نیز برخی از مالکین ساختمان با استقرار کانکس در حیاط یا پشت بام و اجاره دادن ان به افراد، از این روش کسب درآمد می‌کنند. افراد مختلفی نیز که هزینه تامین اجاره‌ی یک خانه مسکونی سنتی را ندارند، از این کانکس‌ها که اجاره بهای خیلی کمتری دارند استقبال می‌کنند. باید گفت این معضلات بواسطه بالا رفتن اجاره بها و همچنین عدم نظارت قانونی و شاید خلاء قانونی شکل گرفته است و اگر با آن به درستی مقابله نشود شاید در آینده کنترل کردن آن بسی سخت تر شود.

قانون درباره استفاده از کانکس مسکونی چه می‌گوید؟

از نظر اتحادیه مشاوران املاک ایران، نصب کانکس مسکونی در پشت بام، حیاط و به طور کلی تمامی فضاهای مشاع ساختمان ممنوع است. شما تنها می‌توانید کانکس را در زمین شخصی خود نصب و اجرا کنید. همچنین کانکس‌های مسکونی سند مالکیت ندارند و انجام معاملات خرید و فروش یا اجاره کانکس مسکونی در بنگاه‌های املاک قانونی نیست. توجه کنید در اینجا، منظور خرید و فروش کانکس مسکونی به عنوان یک ملک است و نه به عنوان یک کالا. البته که خرید و فروش انواع کانکس به عنوان یک کالا کاملا قانونی است و شرکت های معتبری در این زمینه در حال فعالیت هستند. برای نصب و اجرای کانکس مسکونی شما به مجوز ساخت و ساز نیازی ندارید. همین موضوع باعث ایجاد کانکس نشینی در حومه شهرها شده است و نبود قانون مناسب و عدم نظارت صحیح از یک طرف، و نبود متولی برای سازه‌های پیش ساخته و نداشتن یک اتحادیه صنفی مستقل از سوی دیگر باعث بوجود آمدن معضلات ذکر شده است. به هر حال استفاده صحیح از این سازه‌های پیش ساخته، مانند بسیاری از کشورهای توسعه یافته، میتواند بسیاری از مشکلات و معضلات امر مسکن را حل کند به شرطی که مدیریت و متولیان درستی برای ایجاد زیر ساخت‌های این امر ایجاد شود.

نتیجه گیری

کانکس مسکونی یکی از انواع کانکس است که دارای مزایای زیادی است. بعضا همین مزایا باعث استفاده غیر اصولی و نادرست از این سازه‌های پیش ساخته شده است. اگر چه از کانکس مسکونی میتوان در هرجایی استفاده کرد اما باید به نکات زیادی در این باره توجه کرد که باعث مشکلات آتی نشود. کانکس مسکونی مناسب، باتوجه به شرایط آب و هوایی هر منطقه می‌تواند نیاز افراد را به محلی برای اسکان موقتی یا دائمی را فراهم کند. از یک کانکس مسکونی میتوان در موارد زیر استفاده کرد. در واقع می‌توان گفت این‌ها بهترین و اصولی ترین موارد مصرف کانکس مسکونی هستند:

  • استفاده از کانکس مسکونی بجای ویلاهای لوکس پیش ساخته (به علت هزینه کمتر)
  • اسکان موقتی مردمی که دچار بلایای طبیعی نظیر سیل و زلزله شده اند.
  • استفاده از کانکس‌های مسکونی ساده برای داشتن محیط برای اسکان چند روزه در باغ های شخصی.
  • استفاده از کانکس مسکونی برای اسکان نگهبان‌ها، سرایدارها، محیطبان‌ها و پارکبان‌های دائمی یا موقتی.
  • اسکان کارگران و کارگروهان یک پروژه ساختمانی یا عمرانی که ممکن است سالها به طول بیانجامد.
  • استفاده از کانکس مسکونی پیشرفته در شهرک‌های قانونی و تازه تاسیس در نقاط محروم.
  • استفاده از کانکس مسکونی در مناطق دورافتاده برای اسکان موقتی افراد شاغل در معادن، مرزبان‌ها و غیره.

استفاده از کانکس مسکونی در موارد بالا کاملا اصولی و توجیه پذیر است و این سازه‌های پیش ساخته می‌توانند جواب گوی بسیاری از نیازهای مرتبط با اسکان موقتی یا دائمی باشند.